Toplum ve Hukuk Araştırmaları Vakfı (TOHAV), uzun süredir alt yapı
hazırlıklarını sürdürdüğü, yeni bir faaliyet başlatmış bulunmaktadır. TOHAV
bünyesinde, vakıf senedinin ilgili hükümlerine göre, “TOHAV – Avrupa Birliği
Enstitüsü” kurulmuştur.
Avrupa Konseyi 17 Aralık Brüksel Zirvesinde Türkiye hakkında şu
belirlemeleri yapmıştır.
“Siyasi reform süreci, bu sürecin dönülmezliğinin temin edilmesi ve tam,
etkili ve kapsamlı uygulamanın sağlanması için, özellikle temel özgürlükler
ve insan haklarına saygı gösterilmesi kapsamında, Komisyon tarafından yakın
bir şekilde izlenmeye devam edilecektir. Komisyon bu bağlamda işkence ve
kötü muameleye sıfır-hoşgörü politikası da dahil olmak üzere, 2004 yılı
raporunda altı çizilen hususlar ve tavsiyeler temelinde, Konsey tarafından
düzenli rapor vermeye davet edilmiştir. Avrupa Birliği siyasi reform
sürecine ilişkin kaydedilen aşamayı, Katılım Ortaklığı Belgesi’nde
belirlenmiş olan öncelikler temelinde yakından izlemeye devam edecektir”
Bu değerlendirmenin yanında 3 Ekim’de başlatılan AB müzakere süreci;
Türkiye’nin Kopenhag Siyasi Kriterlerine uyumunu, bu sürece ilişkin yapılan
tüm düzenleme ve uygulamaları sürekli ve sistemli olarak gözden geçirecek,
kurumsal ve sürekli bir sivil toplum performansına ihtiyaç olduğunu
göstermektedir. Ayrıca, AB mevzuatının kamuoyunda bilinmemesi ve
önyargıların olması, AB mevzuatının kamuoyuna aktarılması, tanıtılması için
böylesi bir kurumun varlığını gerekli kılmaktadır.
TOHAV AB Enstitüsü, Türkiye’de demokratik bir hukuk sisteminin oluşturulması
ve geliştirilmesi için, Avrupa Birliği Hukuku’nun araştırılması, öğretilmesi
ve Türkiye’nin AB tam üyelik sürecinde başta Kopenhag Siyasi Kriterleri
olmak üzere, AB kurumları ve normlarının iç hukukta kalıcılaşması ve
kurumlaşmasına katkı sunmak amacıyla kurulmuştur.
Enstitü, bu amaçla yoğun bir çalışma programına sahiptir. AB Hukuku’nun ve
uygulamalarının tüm yönleriyle öğrenilmesine yönelik şu faaliyetleri
gerçekleştirecektir:
• AB Hukuku’nun kamuoyuna tanıtılması, içeriğinin öğrenilmesi için bilimsel,
akademik toplantılar yapmak.
• AB Müzakere sürecinde, şimdiye kadar yapılan ve bundan sonra yapılacak
olan yasal değişikliklerin, Kopenhag Siyasi kriterleri ve AB normlarını ne
derecede karşıladığını uygulama boyutunda incelemek.
• Düzenli bir izleme periyodu içinde ilgili sivil toplum örgütleri, hak
sahipleri ve mağdurlarla temasa geçerek, yasal düzenleme ve uygulamaları
etkin bir şekilde izlemek.
• Bu konularda ulusal ve uluslar arası düzeyde verilen mahkeme kararlarını,
ilgili antlaşmaların kabulünü ve bunlara ilişkin uygulamayı izleyerek, bu
konulardaki değerlendirmeleri ilgililerin ve kamuoyunun bilgisine sunmak.
• Çalışma alanına giren konularda yerli, yabancı uzmanları ve diğer ilgili
aktörleri bir araya getirerek sempozyum, seminer, kongre, panel ve benzeri
toplantı, etkinlikler düzenlemek, yazılı, görsel faaliyetlerde bulunmak.
• AB Enstitüsü faaliyet alanına giren konularda, hukuki danışmanlık vb.
faaliyetlerde bulunmak.
• Değişik sektörlere mensup çalışanların meslek içi eğitimlerinde AB
normlarının önemini vurgulayan ve bunun uygulamada işlerlik kazanmasını
hedefleyen eğitim çalışmaları hazırlayıp, yürütmek.
• Çalışma alanına giren konularda her türlü araştırmanın yapılmasına olanak
sağlayacak, bir kitaplık, arşiv ve dokümantasyon merkezi oluşturmak.
• Çağdaş bir hukuk bilincinin geliştirilmesi amacıyla, gerek iç, gerekse
uluslararası alanda kişi, kurum ve kuruluşlarla ortak çalışmalar yaparak,
çağdaş bir hukuk bilincinin geliştirilmesi için kamuoyu oluşturmaya yönelik,
kişi, kurum ve kuruluşlar nezdinde girişimlerde bulunmak.
Enstitü, çalışmalarının sonuçlarının açığa çıkmasıyla birlikte etki alanını
genişletmeyi ve Türkiye’de çağdaş, demokratik bir toplumun oluşması sürecine
katkı bulunmayı hedeflemektedir.